http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode https://phaidrani.ni.ac.rs/o:2183 doi:10.46630/jkm.2023.8 cobiss:129897993 Filozofski fakultet u Nišu info:eu-repo/semantics/conferenceObject 2023 Iskazivanje zapovesti, podsticaja, uputstava u govorima Kosovskog Pomoravlja application/pdfstr. 137-149 515540 bytes OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik srpski jezik, prizrensko-južnomoravski govori, Kosovsko Pomoravlje, moć, zapovest, uputstvo, prezent, futur prvi, imperativ, modalni glagoli. Trajković, Tatjana srp Jezik, književnost, moć / Language, Literature, Power : zbornik radova, Filozofski fakultet u Nišu, 2023, str. 137-149 U radu se kroz analizu segmenata iz kosovskopomoravskog govora ukazuje na jezička sredstva kojima se iskazuju zapovesti, podsticaji, uputstva, molbe i slični načini obraćanja sagovorniku. Cilj analize je da se protumače načini kojima je moguće iskazati izvesnu nadmoć prema sagovorniku. Ti načini su iznijansirani od intenzivnijih prema slabijim uticajima na prisutne. Zbog toga su ta sredstva sa potvrdama iz govora Kosovskog Pomoravlja svrstana u ne- koliko semantičkih grupa: 1. Zapovesti, 2. Zabrane, 3. Pretnje, 4. Kletve, zaklet- ve, 5. Obaveze, 6. Uputstva, 7. Podsticaji, 8. Dopuštenja, 9. Molbe, 10. Želje i blagoslovi. Načini iskazivanja različitih govornikovih težnji u ostvarivanju neke radnje podrazumevaju ne samo upotrebu imperativa, već i konstrukcija sa nekim modalnim glagolima ili nekim rečcama uz oblike prezenta ili futura prvog.