srp 2022 OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpska književnost (studije) OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpska književnost (studije) Srpska književnost, Makedonija, zaboravljeni pisci, pripovetke, prospekcija, retrospekcija, standardni srpski jezik, dijalekatski govori, nacionalni identitet, socijalni život Serbian literature, Macedonia, forgotten writers, stories, prospecting, retrospection, standard Serbian language, dialect speeches, national identity, social life https://phaidrani.ni.ac.rs/o:2212 doi:10.46630/ish.8.2022.9 ISSN: 2457-5585 Filozofski fakultet u Nišu application/pdfstr. 111-126 353372 bytes info:eu-repo/semantics/article Ishodišta, br. 8, 2022, str. 111-126. U ogledu su analizirane dvije zbirke pripovjedaka zaboravljenog srpskog pisca iz Makedonije, Toma Smiljanića Bradine (1888–1969). Radi se o knjigama Na planini i druge pripovetke iz Makedonije (Skoplje, 1924) i Stojna i druge pripovetke iz Makedonije (Skoplje, 1924). U svakoj zbirci ima po osam pripovjedaka, koje su tematski vezane za tegoban nacionalni i socijalni život srpskog naroda na prostoru Makedonije na kraju 19. i u početnim decenija 20. vijeka. Nacionalni život sagledan je kroz borbu protiv odnarođavanja i prisilne bugarizacije, kroz očuvanje narodnih običaja i vezanosti za srpsku usmenu epsku i lirsku tradiciju, te kroz duboku vezanost za srpsku pravoslavnu crkvu i vjerske obrede i praznike. Socijalni život sagledan je kroz prikaz siromaštva i stalne borbe za opstanak, kroz pečalbarsku sudbinu, ali i kroz ljubavne zaplete. Upravo ta neprestana borba za opstanak svjedoči o vitalnosti srpskog naroda na prostoru Makedonije. Pripovijedanje karakterišu raznovrsni umjetnički postupci: ukrštanje narativne prospekcije i retrospekcije, objektivnog i subjektivnog kazivanja, kao i jezička diglosija i neprestano ukrštanje srpskog standardnog jezika u kazivanju pripovjedača sa dijalekatskim obilježjima lokalnih srpskih govora sa prostora Makedonije u dijalozima junaka. SRPSKA MAKEDONIJA U PRIPOVETKAMA TOMA SMILJANIĆA BRADINE http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode Maksimović, Goran str. 111-126