o:2280 Alternativni postupci prilikom učenja prezenta u nastavi srpskog kao stranog jezika sr Jezik, književnost, alternative / Language, Literature, Alternatives : jezička istraživanja : zbornik radova, Filozofski fakultet u Nišu, 2022, str. 593-605 Predmet ovoga rada jeste sagledavanje alternativnih postupaka prilikom usvajanja prezenta na početnom nivou učenja srpskog jezika kao stranog. Praksa pokazuje da stranci koji uče srpski jezik na A1 nivou imaju velikih poteškoća da savladaju način obrazovanja oblika prezenta, kako zbog nepostojanja jasnih pravila tako i zbog postojanja velikog broja nastavaka. Na primer, u građenju 3. lica množine prezenta na raspolaganju su čak tri nastavka (-e, -u, -ju), pri čemu ne postoji mogućnost slobodnog izbora. Prema nepisanom pravilu, u udžbenicima za učenje srpskog jezika najpre se izučava prezent, a zatim svi ostali glagolski oblici. Međutim, autori smatraju da bi izučavanju prezenta trebalo da prethodi izučavanje imperativa, jer postoji direktna veza između načina obrazovanja 3. lica množine prezenta i (drugog lica jednine) imperativa. Imperativ je glagolski oblik sa kojim se učenici susreću vrlo često tokom perioda boravka u Republici Srbiji, ali i na samom početku kurseva prilikom upoznavanja sa instruktivnim delom udžbenika (zaokružite,pod- vucite, slušajte, recite itd.). Imperativ na taj način postaje forma koju stranci rado koriste ,,radi preživljavanja” u realnim životnim okolnostima. Drugim rečima, poznavanje ovog glagolskog oblika pomaže u snalaženju pri izvršavanju svakodnevnih aktivnosti do onog trenutka dok ne razviju elementarne jezičke kompetencije. Autori u ovom radu nastoje da pokažu kako izmenjeni redosled izučavanja glagolskih oblika (imperativ–prezent) može pomoći u efikasnijem savladavanju građenja i upotrebe prezentskih oblika, uočavajući dva vrlo korisna pravila i primenjujući ih na sve glagole predviđene programima i udžbenicima na početnom nivou učenja srpskog kao stranog jezika. Kako bi dokazali navedene tvrdnje, autori su formirali eksperimentalnu i kontrolnu grupu. Obe grupe činili su učenici koji su apsolutni početnici u učenju srpskog jezika. U kontrolnoj grupi su sadržaji o glagolskim vremenima izučavani onim redosledom kojim su predstavljeni u udžbenicima (prezent–imperativ). U eksperimentalnoj grupi redosled obrađenih sadržaja bio je drugačiji (impe- rativ–prezent). Rezultati istraživanja su pokazali da su učenici u eksperimentalnoj grupi bili u stanju da gotovo nepogrešivo obrazuju oblike imperativa i prezenta, dok je uspešnost učenika u kontrolnoj grupi varirala od zadatka do zadatka. alternativni postupci, prezent, imperativ, srpski kao strani jezik. 1552099 10.46630/jkaj.2022.36 1552100 978-86-7379-589-8 2024-02-12T09:46:51.462Z 44 yes 46 Aleksandar M. Novaković Filozofski fakultet u Nišu 30692199 0000-0002-7620-5964 2022 application/pdf str. 593-605 418947 https://phaidrani.ni.ac.rs/o:2280 no yes 18 70 11 1066457 1066513 1556237 18A13 18A1306 593 605 Filozofski fakultet u Nišu 2022