Niš : Filozofski fakultet Jović, Nadežda D. 2024 OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik formule učtivosti, Srpski sekretar, A. Stojković, jezičke odlike, etimologija, kulturni uticaj. https://phaidrani.ni.ac.rs/o:2646 doi:10.46630/ish.10.2024.9 ISSN: 2457-5585 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode srp application/pdfstr. 133-148 372361 bytes Formule učtivosti u srpskom Sekretaru (1802) Atanasija Stojkovića info:eu-repo/semantics/article U radu su analizirane formule učtivosti u obrascima službenih i privatnih pisama u Srpskom sekretaru, rukovodstvu za pisanje poslovno-pravnih dokumenata i službenih i privatnih pisama. Delo je po ugledu na slične priručnike onoga vremena objavio Atanasije Stojković 1802. godine u Budimu na slavenosrpskom jeziku pod naslovom Serbskїй sekretarъ ili Rukovodstvo kako sočinяvati različnѣїša pisma, Kvїte, Oblїgacїe, Kontrakte, Testamente, Reverse, Konte i pr. Imao je u vidu, kako u predgovoru naglašava, i Kratkoє sočinєnїє ѡ privatnыhъ i publičnыhъ dѣlahъ, ruskoslovenskim pisan priručnik Aleksija Vezilića iz 1785. godine, sa kojim biti će vršeno poređenje. Formule oslovljavanja i potpisi analizirani su sa stanovišta semantike, strukture i etimologije. Semantika i struktura prilagođene su socijalnoj hijerarhiji (vladari, plemići, službenici, verski poglavari različitih konfesija i dr.) i stepenu prisnosti i poštovanja adresata (prijatelji, roditelji). Jezičke odlike i poreklo leksike u formulama učtivosti odražavaju ruski kulturni uticaj i uticaj nemačkog i latinskog kao jezika administracije u Habzburškoj monarhiji. Ishodišta, br. 10, 2024, str. 133-148 Ishodišta volume: 10 startpage: 133 endpage: 148