Zaveštanje Dimitrija Vladisavljevića: prva gramatika za učenje savremenog srpskog kao stranog jezika? info:eu-repo/semantics/article 2024 Predmet ovoga rada je analiza sadržaja pisama Dimitrija Vladisavljevića, učitelja u školi ,,Jovan Miletić” u Trstu, sa ciljem stvaranja jasnije slike o ulozi koju je imao u obrazovanju mladih generacija i, posebno, u nastavi savremenog srpskog kao stranog jezika. U radu su korišćene metoda teorijske analiza sa tehnikom analize sadržaja. Građu je činilo trinaest knjiga prepiske Vuka Karadžića objavljenih u okviru Sabranih dela Vuka Stefanovića Karadžića Izdavačkog preduzeća ,,Prosveta”. Rezultati analize, koja je sprovedena sredinom marta 2023. godine, pokazali su da je bio jedna od najuglednijih ličnosti Trsta u prvoj polovini devetnaestog veka, čija uloga i značaj nisu u potpunosti sagledani jer nije ostavio u štampanom obliku mnogo pisanih tragova u vidu priloga, knjiga, tekstova i nastavnih materijala. Gotovo čitav radni vek posvetio je učiteljskom zanatu i navedenoj školi, iz koje nije želeo da ode čak ni kada ga je vrhovni poglavar države pozvao da mu se pridruži. Pored učiteljovanja, bavio se i prevođenjem sa srpskog na italijanski (i obratno), pisanjem pouka mladeži, didaktičkog materijala za školske predmete i, što je posebno interesantno, onog za nastavu srpskog jezika za strance, koje je i sâm u više navrata podučavao. Iako se epitet začetnika nastave savremenog srpskog kao stranog jezika vezuje za Vuka Karadžića i njegov rad, čini se da je Dimitrije Vladisavljević među prvima uvideo razliku između načina na koji jezik treba predavati maternjim govornicima i strancima. Činjenica da je i sam predavao strancima (posebno Italijanima) srpski jezik, svedoči da je prostor sudara mnogobrojnih jezika i kultura direktno uticao da uvidi razliku u postupcima od kojih zavise rezultati u nastavi maternjeg i stranog jezika. Zato je imao nameru da objavi svoje rukopise triju gramatika: 1. ,,Srpske za Italijane”, 2. ,,Italijanske za Srblje” i 3. ,,Srpske za Srblje u Školi”. Nažalost, u tome nije uspeo čak ni nakon dvadeset i dve godine (sporadičnog) rada i prepisivanja. No, iako prvopomenuta gramatika nije štampana, višestruk je njen značaj koji je u opisanom trenutku imala po razvoj metodike nastave srpskog kao stranog jezika: 1. Njome se konstituiše ideja o razlikovanju načina podučavanja srpskog kao maternjeg i srpskog kao stranog jezika; 2. Prvi put se primenjuje nova Vukova ortografija u nekom nastavnom sredstvu; 3. Pruža mogućnost rekonstruisanja profesionalnog lika učitelja srpskog jezika Dimitrija Vladisavljevića, koji je među prvima uvideo neophodnost učenja jezika u autentičnom životnom okruženju. Ishodišta, br. 10, 2024, str. 233-254 Niš : Filozofski fakultet http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode Ishodišta volume: 10 startpage: 233 endpage: 254 srp OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Srpski jezik prepiska, Vuk S. Karadžić, Dimitrije Vladisavljević, nastava srpskog kao stranog jezika, gramatika srpskog jezika za strance https://phaidrani.ni.ac.rs/o:2648 doi:10.46630/ish.10.2024.17 ISSN: 2457-5585 Novaković, Aleksandar M. application/pdfstr. 233-254 425678 bytes