Dijahronijski razvoj množinskog markera -er u nemačkom jeziku http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode application/pdfstr. 665-679 307940 bytes Janković, Nevenka V. Stamenković, Katarina Z. https://phaidrani.ni.ac.rs/o:3209 doi:10.46630/phm.17.2025.46 ISSN: 1821-3332 Predmet ovog rada je pregled razvoja množinskog markera -er u dijahronijskoj perspektivi. Množinski marker -er koji poreklo vodi od sufiksa za tvorbu osnove ime- nica indoevropske -es/-os klase pretrpeo je značajne fonološke, zatim i morfološke promene na svom putu ka gramatikalizaciji. U radu je geneza množinskog markera -er ilustrovana na primeru paradigme imenice srednjeg roda Lamm, n. U uvodu rada raz- matraju se definicija, poreklo i razvoj množinskih markera u nemačkom jeziku, nakon čega se analizira indoevropska deklinacija imenica, s posebnim fokusom na strukturu imenica i značaj sufiksa za tvorbu osnove u formiranju deklinacionih paradigmi i klasifikaciji imenica. U periodu germanskog jezika nekadašnji sufiks za tvorbu osno- ve -es/-os doživeo je značajne promene, prešavši u -iz/-az, čime je započeo proces njegove redukcije. Pod uticajem Vernerovog zakona on evoluira u -ir, što je dodatno oblikovalo novi sistem deklinacije. Najveća pažnja poklanja se razvoju -er markera u ključnom periodu starovisokonemačkog u kom nekadašnji nastavak za tvorbu osnove biva gramatikalizovan u gramatičku morfemu i reanaliziran u oznaku množine. U periodu ranonovovisokonemačkog jezika dolazi do naglog rasta produktivnosti markera koji se pokazao kao praktično sredstvo za jasno razlikovanje broja nakon kojeg je usledio i pad njegove produktivnosti. Iako je neproduktivan, marker -er i danas je važan deo morfološkog sistema nemačkog jezika. Philologia Mediana, br. 17, 2025, str. 665-679. srp OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Nemački jezik OSNO - Opšta sistematizacija naučnih oblasti, Nemački jezik morfologija, istorija nemačkog jezika, množina, gramatikalizacija 2025 info:eu-repo/date/embargoEnd/2025 Philologia Mediana volume: 17 startpage: 665 endpage: 679 info:eu-repo/semantics/article Niš : Filozofski fakultet